Niet lullen maar poetsen

Maandag was het een prachtige bijna-lentedag en ik probeer van binnen naar buiten te kijken, maar wordt al weken belemmerd in mijn uitzicht door een paar ongewassen ramen. En vooral wanneer de zon erop schijnt zie je het doffe laagje extra goed dat een muurtje tussen mij en buitenwereld vormt. Een ergernis. Eigenlijk al vier weken. En op deze prachtige dag besluit ik snel een lekker sopje te maken om dat doffe laagje weg te poetsen en mijn ramen weer een prachtige glans te geven. Zo lekker!

En dat vind ik ook zo lekker aan werken in de zorg. Hoe vaak doe je de dingen omdat het een dagelijkse handeling is? Gewoon wassen, aankleden, ontbijt en weer door. Ik betrap mijzelf er zo vaak op, gewoon de dingen doen zoals je ze altijd doet. Maar ik vind het zo lekker om voor dat beetje extra te zorgen. Om iemand lekker te douchen, de fijnste doucheschuim te gebruiken, daarna samen de mooiste kleren uitzoeken, geurtje op, kettinkje om, haren netjes. En dan dat complimentje "Wat ziet u er prachtig uit vandaag, mooi mens!". Dat geeft het begin van de dag zo'n mooie glans. Cliënten laten glanzen van trots en tevredenheid is zo mooi.

Maar wat als je je eigen glans verliest? Als je jezelf even verliest en er zich een dof laagje om je heen vormt. Dat doffe laagje dat er voor zorgt dat je niet goed meer kunt kijken, en je de grip op jezelf en je omgeving steeds meer kwijt raakt. Vandaag was ik in gesprek met mijn coach, ik heb haar hard nodig om mijn eigen-ik weer helderder te kunnen zien, mijn werk-ik, studie-ik en ikzelf. Gewoon, omdat het even niet ging, omdat dat doffe laagje steeds dikker werd. En we hadden het over vaardigheden, en gedurende ons gesprek kwamen we steeds meer tot de conclusie dat 'glans' een heel belangrijk item in mijn leven is. De afgelopen weken heb ik even stil gestaan, niets gedaan, minder werk en minder studie, de tijd genomen mijn doffe laagje weer weg te poetsen. En langzaamaan begin ik weer te glanzen. Dat doffe laagje is nog maar flinterdun en kan ik weer helder zien. En dat maakt ook dat ik andere dingen weer kan laten glanzen, en andere mensen ook weer glans kan geven. Ik vind het dan ook belangrijk om niet te lang te lullen, maar te poetsen. Niet te lang stil staan bij wat geweest is, maar om de oneffenheden op te poetsen en weer lekker verder te shinen.
Misschien een leuk vooruitblik voor in de toekomst en voor op een visitekaartje "Nienke; glansrijk medewerker".

Na het gesprek kwam ik thuis en er lag een stapeltje post op de deurmat. Post met heel lieve kaarten en teksten. Daar ben ik zo dankbaar voor! Ontroerd en met glans in mijn ogen valt weer een beetje dofheid weg. Wat heb ik lieve mensen om mij heen! Mensen die ook mij laten glanzen.

Sneu voor de doden

"Geef mij maar een spuitje, van mij hoeft het niet meer..." Een zin die onder ouderen en in de zorg voor ouderen regelmatig uitgesproken wordt. Geen positieve kanten meer zien in het leven, alleen nog achteruitgang en het gevoel hebben er niet meer te toe doen. De vraag waar je als medewerker vaak niets mee kunt. Begrip tonen, proberen gerust te stellen, in gesprek gaan, positieve kanten laten zien, iedere keer probeer je iets te doen, waarop je weet dat vaak de cliënt stopt met zeggen en het gezicht afwend. Niet omdat de vraag er niet meer is, maar omdat die wederom niet gehoord kan worden. Het machteloze punt in de zorgverlening waarin je iedere keer zoveel wilt, maar niet altijd kunt helpen.

We horen en zien vaak de schrijnende gevallen, de mensen die het slecht hebben, die ongelukkig zijn. Maar wist je dat onderzoek heeft uitgewezen dat hoe ouder je wordt, hoe gelukkiger je wordt? Dat de groep in de leeftijd van 65-85 aangeeft gelukkiger te zijn dan mensen met een lagere leeftijd? Dat deze groep in staat is veel meer van het leven te genieten? Nog zin hebben in hun leven, contacten zoeken, kijken naar wat zo nog wél kunnen en met een positieve kijk in het leven staan. De mensen die nog genieten van lekker eten, van spelletjes, van familie, een boek lezen, die zelf nog kaartavonden organiseren, er op uit gaan om op een terrasje te zitten en een advocaatje met slagroom in de avond.

Afgelopen weekend maakte ik een praatje met een cliënt. Zij is 97 jaar, en kan slecht zien en horen. Dat is voor haar een belemmering, iets wat ze regelmatig aangeeft, hoewel ze tegelijkertijd ook beseft dat een dokter niets meer kan doen aan iemand met deze klachten van deze leeftijd. "Een mens moet toch ergens aan dood gaan" zegt ze dan. Ik vroeg haar waar zij nog van kan genieten, wat voor haar nog zin heet. Contact, televisie kijken, de krant lezen, boeken van vroeger inzien, de kinderen, lekker eten, er kwam een hele rij aan activiteiten, en zij vertelde nog steeds het leven wel te zien zitten. Ze vertelde over haar leven, over broers en zussen, en dat één van haar broers al jong gestorven is en dat ze dat ze dat erg vind en niet alleen voor haarzelf. "Ik vind het zo sneu voor de doden dat ze al zo vroeg het leven gelaten hebben. Moet je eens kijken wat ze allemaal moeten missen, er zijn zo veel mooie dingen in het leven! Reizen, mooie plekken om te zien, er is zo veel te doen, en zij hebben dat niet gekund en ik wel!". Een knap staaltje omdenken.

Deze wijze vrouw laat weer eens zien dat ouder worden helemaal geen kwelling is en hoeft te zijn. Als je zelf maar kan genieten van wat je nog wel hebt, en je kansen benut. Zie de mooie dingen in het leven!

Enjoy life, never stop playing!

Liefde is licht

"I Love you to the moon and back". Hoe vaak wordt dat gezegd? Ik hou van je... een heel eind, heel veel liefde. Liefde is licht. Liefde brengt licht. En weet je dat het licht er maar 1,3 seconde over doet om de maan te bereiken? Dus die reis van de liefde tot de maan en weer terug duurt eigenlijk helemaal niet zo lang. Het geheim van die woorden schuilt in de symboliek.

En als je liefde hebt, heb je alles. Als je het vermogen bezit om lief te hebben, heb je meer dan de rijkste persoon op aarde. Omdat je het vermogen bezit om het licht te zien, want zonder licht, zie je niks. Zonder liefde zou je je familie niet liefhebben, je vrienden niet zien en ontmoeten, dan zou je jezelf niet kunnen erkennen en liefhebben en zou je de liefde om je heen niet kunnen zien. Je hebt licht nodig om de liefde tussen anderen te kunnen zien, tussen mensen, tussen dieren en de natuur. Je zou de wereld om je heen niet kunnen ervaren, geen liefde voor wat je hebt, voor wie je om je heen hebt.

Liefde en licht staan voor altijd met elkaar in verbinding, omdat het één niet zonder het ander kan. Liefde zit in mensen, mensen zijn belangrijk om liefde te kunnen delen, ervaren, verbinden. Liefde is alles.

Laten we afspreken dat we wat vaker liefde verspreiden, delen. Laten we elkaar inzien dat we liefde nodig zijn, liefde vermenigvuldigd zich als je het deelt. Het begint bij jezelf. Toon een beetje liefde aan een ander, iemand die je kent, iemand die je niet kent, de eenzame buurvrouw, je cliënt, de klant bij de kassa, familie. Geef door wat je hebt, verlicht elkaar, zodat we alles om ons heen verlichten, want zonder liefde lopen we rond in het duister zonder het lichtnopje te kunnen vinden.

Voor mijn collega's in de zorg; heb je werk lief. Heb elkaar lief. En toon liefde aan je cliënt. En collega's. Het is bewezen dat een aanraking, een hand op hand, op schouder, oogcontact, of een aai over het hoofd een grote bijdrage levert aan het welzijn van de mens, dus ook van ouderen. En weet je wat het mooie is? Het effect van het geven van een aanraking is net zo groot als het ontvangen ervan. Hoewel het lijkt of de zorg steeds verder wordt teruggedrongen wordt en we steeds minder mogen inzetten in de zorg, we zullen altijd één kracht behouden. Liefde voor ons vak. Zolang we dat blijven inzien zal ons werk ook altijd licht blijven.

                                                 "I love you to the moon and back"

Op fietse

Het einde van het jaar. De laatste dag. De dag waarop je terug mag blikken en vooruit mag kijken. En ik kan niet anders zeggen dan dat het een bewogen jaar was. Het voelt als een jaar lang fietsen, door in beweging te blijven blijf je in balans, soms met wind mee, soms wind tegen, en soms door in het donker te fietsen.

Ook nu ben ik weer langs fantastische momenten gefietst. Met een supergezellige studiereis naar Brussel met het bezoek aan het huis van de toekomst. Mijn ondernemingsplan werd aangenomen. De Geluksroute organiseren voor NL Doet. Naar Duitsland voor een geweldige studieweek over mobiliteit. Bevrijdingsfestival. De opening van PLEK in Roermond. Weekendje Leiden. De buurtkamers. Joep. Gezellige etentjes. Het zwarte autootje. Weekendjes Limburg bij An. Tante worden. De 25.000e bezoeker op dit blog. Concert Kensington. Beginnen in Dunninghe. Lang weekend Duitsland bij een vriendin. En heel veel kleine geluksmomentjes.

En soms kom je er achter je niet altijd de wind in de rug hebt, dat je er even tegen in moet. Je kunt namelijk niet altijd dezelfde kant op blijven fietsen, want dan raak je veel te ver van huis. Dan moet je accepteren dat je op een keerpunt komt. Het doel dat je gesteld hebt is te ver fietsen en dan stel je je doelen opnieuw bij. Zoals een half jaar langer over je studie doen, ook al heb je dat niet zo gewild. Je weet dat dat het beste is, omdat de banden van je fiets anders leeg lopen.

En zo koersen we af op 2016. Wat ook weer een fantastisch jaar zal worden, met mooie doelen en plaatsen in het vooruitzicht. Zo gaan we in Duitsland verder met de uitwerking van ons product om de mobiliteit van ouderen te verbeteren. Gaan we weer NL Doet organiseren met als thema "Praat en D(r)aad". Nieuwe blogs. Studiereis Hannover over Ambient Assistent Living. Vriendin in Duitsland gaat trouwen. Etentjes met de kookclub. 30 worden. Ondernemen. Gezelligheid met familie en vriendinnen. En gewoon keihard genieten. En misschien nog wel belangrijker; niet alleen maar doen waar je goed in bent, maar vooral doen wat je leuk vind. Want daar krijg je energie van!

Op naar volgend jaar! Iedereen een prachtig, gezond en liefdevol jaar gewenst!

Dankbaar

Vandaag is het de dag van de dankbaarheid. En laten we eerlijk zijn, iedereen vergeet wel eens om gewoon dankbaar te zijn. Bijna iedereen projecteert alles om zich heen op zichzelf, met name op de dingen die we niet hebben, niet hebben gedaan, niet bereikt hebben. En dat maakt minder gelukkig. Omdat je je constant focust op dat wat je niet hebt (bereikt). En dan zo aan het einde van het jaar, als de zon minder schijnt, de dagen korter zijn en de temperatuur buiten daalt lijkt het of alles bij elkaar komt en iedereen een beetje minder gelukkig is.

En ligt het aan mij, of is alles om ons heen daar ook op gericht? Vandaag liep ik in de boekwinkel en stond bij te tafel met meest populaire boeken. En twee dingen vielen mij op. Dat er heel veel boeken waren die gingen over ouderen, dementie, of boeken die door ouderen geschreven zijn. En daarvan maakte mijn toegepast-gerontoloog-in-opleiding-hart natuurlijk even een sprongetje. Maar die boeken waren omgeven door boeken over gelukkig zijn en gelukkig worden, boeken die je aanspreken op het innerlijke geluk, die je aanspreken op geluk uit de kleine dingen, en al die boeken lagen omgeven door boeken die je nóg gelukkiger maken. Of zie ik ze liggen omdat ik ook last heb van de kou, de korte dagen, en af en toe het onvermogen om het lichtknopje in het donker te vinden?

Enfin. Vandaag is het de dag van de dankbaarheid. En eigenlijk zou elke dag de dag van de dankbaarheid moeten zijn, want "Gratitude is the best attitude". Als je dankbaar bent, ben je gelukkiger, dat is wetenschappelijk aangetoond.

En weet je, ik heb geen groot huis, geen hogere baan, geen hoge cijfers, grote familie, grote auto of de loterij gewonnen.

Gelukkig niet.

Ik heb namelijk zo veel wél. Een fijn huisje, fijne familie, geweldig werk met leuke cliënten die gezelligheid en veel liefs meebrengen en grapjes maken als teken van vertrouwen en genegenheid, geweldige collega's die er gewoon zijn en een fijne baas. Een tof wagentje. Joep. Leuke hobby's. Een leuke studie die al zo veel gebracht heeft. En de beste vriendinnen.

En waar ik vandaag het meest dankbaar voor was? Voor de zon die in mijn huisje scheen vanmiddag. Het zonlicht dat op deze dagen op honing lijkt waaraan mensen zich tegoed doen. Dat deed mij opnieuw beseffen dat we moeten genieten van de kleine dingen en stoppen met kijken naar de dingen die we niet hebben, maar eens wat vaker stil staan bij wat we wel hebben en daar dankbaar voor zijn. Omdat we daar wel gelukkig van worden.

Zakdoekjes niet inbegrepen

Het is één van de laatste dagen dat ik aan het werk ben, ik breng hem naar bed en net als de andere avonden is het weer erg gezellig. Even praten, een brede lach en flauwe grapjes voeren de boventoon. Ik stop hem in en wens hem welterusten. Hij zegt nog tegen mij dat hij altijd blij is mij te zien en zoals altijd zeg ik hem dat hij te veel slijmt. En ik weet dat het moment daar is dat ik hem moet vertellen dat ik binnenkort niet weer kom omdat ik ergens anders ga werken maar ik niet goed weet wat zijn reactie zal zijn. Ik ga op mijn knieën bij het bed zitten en zeg hem dat dit de laatste keer was dat ik hem in bed stop. Hij barst in huilen uit, tranen biggelen over zijn wangen en hij vertelt dat zijn leven geen zin meer heeft "Ik hoop binnenkort er dan niet meer te zijn". En even ben ik gevloerd door zijn heftige reactie. Tranen vullen ook mijn ogen en ik weet niet wat ik kan zeggen om zijn verdriet te stoppen behalve dat er wel weer een 'nieuwe Nienke' komt, iemand anders die mijn plekje inneemt om hem in te stoppen.

En ik vond het zo verdrietig en mooi tegelijk. Verdriet is zoiets lelijks, niemand is mooi in verdriet, het laat aan alle kanten pijn en overdaad zien. Maar tegelijk liet het mij zien dat het heel bijzonder is wat we met ons zorghart doen. We brengen mensen niet alleen naar bed, we stoppen ze in, wensen welterusten, maken contact en geven vertrouwen.

En echt, ik ben een ontzettende emo-trut. Er hoeft maar iets te gebeuren en de sluizen gaan open. Een goed boek, een mooie film, een verdrietige film, maar ook momenten van rust en blijdschap gaan door mijn traanbuizen. Momenten van mooi contact, een knuffel, of het krijgen van erkenning. Tante worden, afscheid nemen, opnieuw beginnen, een omarmd ondernemingsplan, een opening op Moederdag en voor de tweede keer opnieuw beginnen hebben voor genoeg tranen gezorgd om bijna de hele stille oceaan te vullen. En ik heb ze zo vaak vervloekt, bij verhalen van bewoners, aan het sterfbed, bij gekwetst zijn, bij mooie momenten, bij verdriet van anderen. Momenten dat je de waterlanders liever aan boord houd, maar ze ongevraagd toch uit je ogen persen. En altijd op het moment dat je geen zakdoekjes bij de hand hebt en je er achter komt dat je geen waterproof mascara op hebt als je in de spiegel kijkt en er uit ziet als een panda.

En gisteren zaten we met zijn allen in de buurtkamer aan tafel. We deden een spel waarbij we een liedje moesten zingen en de goede sfeer zorgde er voor dat iedereen vol enthousiasme mee zong. En wat krijg je als de 10 ouderen tegelijk laat zingen, mannen en vrouwen door elkaar, de één die wat later begint dan de ander en een met allemaal een nét iets andere tekst?... Juist. Geen gehoor.
Tegenover mij zit iemand die enthousiast begint te klappen en zegt "We kunnen wel een koor beginnen", en iemand daarnaast zegt "Daar komt niemand op af, stelletje valse kraaien" waarop iedereen met tranen in de ogen van het lachen zit.

Tranen zijn de heelmeesters van je ziel. Tranen van emoties scheiden andere stoffen uit dan de tranen van dat vliegje in je oog. Tranen passen zich aan, vormen zich naar je gemoedstoestand. Tranen verbinden je, laten je huilen, laten je lachen. Tranen zijn geen zwakte, maar één van de mooiste dingen die ons lijf ons laat zien, en aan anderen laat zien.

Verdriet mag iets lelijks zijn... Tranen zijn het mooiste wat er is.

Onbetaalbaar

Volgens de overheid is de zorg in ons land onbetaalbaar geworden, en moet onder andere de ouderenzorg opnieuw ingericht worden om de kosten omlaag te brengen. Van verzorggingsstaat naar participatiemaatschappij. Oftewel; Meer zelf doen met middelen uit je eigen omgeving. Op die manier ouderen weer zelf in hun kracht zetten en de kosten omlaag brengen. Om de onbetaalbare zorg weer betaalbaar te maken.

Maar weet je wat voor mij onbetaalbaar is in de zorg?

Vanmorgen was ik aan het werk en één van de bewoners lag nog lekker te slapen tegen de tijd dat ik er aan toe was haar te helpen met wassen, ontbijt en aankleden. En in plaats van haar wakker te maken liet ik haar langer liggen tot ze wakker was en verraste ik haar met een ontbijtje op bed. Haar gezicht dat ik met een dienblad met boterhammetjes, een kopje thee en een gekookt eitje aan kwam zetten was echt onbetaalbaar.

Iedere ochtend haalt een bewoonster een andere bewoonster op met dementie. Zij zijn altijd vriendinnen geweest vanaf hun schooltijd en elkaar weer tegen gekomen in het verzorgingshuis. Ieder ochtend haalt ze haar op, ondanks dat ze dementie heeft, en iedere zondag luisteren ze samen op de bank naar de kerkradio. En met mooi weer ook nog eens iedere avond om even buiten een kopje koffie te drinken, want ze vindt de buitenlucht zo goed voor haar. Liefde voor elkaar, ondanks de gaten in het hoofd van haar vriendin, want zorgen doe je voor elkaar, zo vindt zij. En die momentjes dat zij samen op de bank zitten, er voor elkaar zijn, die zijn onbetaalbaar.

Of iedere ochtend als je de deur open doet en 'Goedemorgen!' zegt hij al vanuit zijn bed zegt zonder je te zien "Ben jij er weer? Wat ben ik blij dat je er weer bent!". Die woorden zijn elke dag weer onbetaalbaar.

En 's avonds iedereen lekker instoppen en een kusje geven en dat voor je weg loopt nog even dat handje boven het dekbed je uitzwaait met een glimlach 'Als je maar veilig thuis komt en alvast welterusten'.

Het gaat er niet om dat je kijkt naar wat je mist, de zorg is niet meer hetzelfde. Het is soms aanpoten, en soms moet je mensen teleurstellen. Het gaat er om waar je de focus op legt. Op de dingen die er niet meer zijn of kunnen, of op de dingen die je werk zo mooi maken. De zorg moet niet onbetaalbaar zijn, maar je moet zorgen voor anderen onbetaalbaar voor jezelf maken.