Longelooflijk

 Het is vroeg, het zonnetje schijnt, ik open de gordijnen in de woning en zet vast een pot koffie voor mijn collega's komen. Want iedereen weet, als je in de zorg werkt is koffie van levensbelang. 

De afgelopen week was taai. Eigenlijk waren de afgelopen weken taai. Influenza A heeft goed huisgehouden in ons huis met 12 zeer kwetsbare bewoners. In korte tijd meerdere cliënten die van griepverschijnselen overgingen in een pittige longontsteking. Dat zorgde voor quarantaine, voor werken met beschermende pakken aan, veel zweet, en onrustige cliënten door het gebrek aan dagbesteding. En herstellen is best lastig als je een ernstig meervoudige beperking hebt, en al best op leeftijd bent. Helaas moesten we van een cliënt afscheid nemen, en gelukkig mochten een paar cliënten goed herstellen, maar het is voor een paar nog best kwakkelen. En dat levert soms pittige dagen op. Je cliënt in pijn en ongemak zien, niet kunnen ontspannen, niet kan vertellen waar ze precies last van heeft, dat je door middel van ja/nee vragen gelukkig wat dingen duidelijk weet te krijgen. De laatste dagen waren pittig, veel zweet, verkramping, en pijn voerden regelmatig de boventoon. Machteloos stonden we aan haar bed, proberen haar te kalmeren, haar hand vasthouden, en af en toe een fris washandje over haar hoofd, en opnieuw een andere houding aanbieden.

Vanochtend stond ik met een verpleegkundige aan haar bed, ik dacht nog "Het word weer zo'n dag", met weinig comfort. Maar de verpleegkundige zag het ook, na kort overleg besloten we al snel dat een beetje extra morfine misschien zou helpen. Ik legde uit dat ik haar dan even kon douchen omdat dat de hele week nog niet gelukt was. En zo voegden we de daad bij het woord. Een kleine hoeveelheid extra medicatie om de dag goed te beginnen. 

Er van verzekerd dat de morfine inmiddels goed zijn werk deed legde ik alles klaar, zocht ik de fijnste douchegel, zocht ik een bodylotion, en pakte de gezichtscrème erbij. Een lekker warme douche, ondertussen ging mijn collega haar bed verschonen en ontbijt maken, en nam ik de tijd om haar lekker te verzorgen. Omdat ze dat zó nodig had. Eenmaal fris en wel in haar stoel en een stevige bodem in de vorm van een bord medische pap bracht ik haar naar het zonnetje op het balkon.

Ik hoor haar op haar manier nog even kletsen, armen en schouders gespannen, nog steeds niet geheel comfortabel. Maar als ik een paar minuten later langs loop zie ik twee handen langs haar rolstoel hangen, hoofd al leunend tegen haar hoofdsteun, ogen gesloten... "Zit je daar lekker?", en ik hoor zachtjes "Jaahhhh". 

Het kostte een stap harder zetten, wat extra inspanning, een beetje veel liefde en aandacht. Maar haar dag is gemaakt. En dus die van mij ook ❤️

Hou vast

Het is bijna het einde van het jaar. Een turbulent jaar, een mooi jaar, een verdrietig jaar. Een jaar vol tegenstrijdigheden. Het was mooi, het meedoen aan business 4 students, een nieuw functie wat mij zo veel meer vertrouwen in mijzelf gaf, en een liefde in mijn leven. Dat deed mij weer beseffen hoe veel kracht je put uit liefde. Hoe belangrijk liefde voor jezelf en voor de ander is, maar ook hoe kwetsbaar liefde je maakt. Want uit liefde kun je ook veel verliezen. En dat doet pijn, maar ook daaruit ontstaan weer mooie nieuwe dingen. Waar ergens één deur dicht gaat, gaat een andere weer open.

En het kan ook zo voorbij zijn. Onze lieve collega overleed vorige week onverwachts. Haar leven werd haar abrupt ontnomen, en daarmee werd ze ons abrupt ontnomen. Dit prachtige mens was nooit iets te veel, zo veel inzet, humor en altijd betrokken. En hoewel er veel verdriet is, en er gerouwd wordt, komen mensen ook weer dichter tot elkaar. Al die mensen om haar heen die samenkomen, verdriet delen en knuffels uitwisselen. Zo verdrietieg en mooi tegelijk. Het moment van saamhorigheid dat je zo lang mogelijk wil vasthouden in alle ellende die er om ons heen gebeurd.

Hou vast.
Hou vast aan de liefde, hou vast aan elkaar.
Leef je leven niet gejaagd alsof het bijna eindigd, maar maak fouten, leer, vergeef. En doe juist rustig aan, verwelkom het met open armen, heb elkaar lief, en geniet met volle teugen, maak plezier, lach hardop en wees vriendelijk en positief.
Heb je leven lief met alle kronkels en mooie paden dat het met zich meebrengt.

Love is all....

Waardering voor de mantelzorger

Iedere avond om 17.30 komt ze bij haar moeder, iedere avond hetzelfde ritueel. Haar moeder is onlangs 99 geworden, en heeft dementie. Ze herkent haar dochter nog goed, elke dag dezelfde welkome begroeting is te horen. Iedere dag om 17.30 klinkt uit het appartement een liedje, en daarna brengt ze haar moeder naar bed. "Zo lang ze er nog is breng ik haar iedere avond naar bed" klinken de woorden steevast. Een mooi gebaar, moeder bedekt metde mantel der liefde van haar dochter.

Vorige week was het de dag van de mantelzorg, en in Meppel werd zelfs de week van de mantelzorg gehouden. Mantelzorgers van allerlei verschillende leeftijden konden zich opgeven voor verschillende activiteiten, en vanuit de organisatie waar ik werk hebben we op verschillende fronten meegewerkt. Zo mocht ik afgelopen week meerdere keren een workshop geven, en ik vond het geweldig. Ik heb prachtige mensen ontmoet die kwamen om even te genieten. Mensen die soms al meer dan 30 jaar mantelzorger zijn van hun echtgenoot, buurman, moeder, vader, of ouders die een kind hebben met een handicap, en die er alles aan doen om het leven van naaste zo aangenaam mogelijk te maken.

Een warm gebaar, want je kiest er niet voor om mantelzorger te worden, die rol krijg je in vrijwel alle gevallen in je schoenen geschoven en je vervuld je rol uit liefde. En ik geloof er dan ook in dat je de mantelzorger moet waarderen en ondersteunen waar je kunt een waar hij of zij behoefte aan heeft. Maatwerk. Want geen situatie ie hetzelfde. Voor iemand zorgen naast je baan en je huishouden, je moet het maar kunnen.

Zo is er een echtpaar, van 94 en 97 jaar oud, die nog op zichzelf wonen in een flat boven een winkel. Zij zorgt voor haar man. Er werd aan haar gevraagd waar ze behoefte aan heeft, wat ze nog zou willen doen en waarbij ze ondersteund kon worden. Haar antwoord; "Niets hoor... mijn tijd komt nog wel!". Dan ben je 94 en heb je nog zo'n positieve levenshouding. Hoe mooi is dat?

Ik heb bescheiden mensen ontmoet, liefdevolle mensen ontmoet, mooie mensen ontmoet. We kunnen niets anders doen dan deze groep te ondersteunen, maar ook vooral te waarderen. Ze doen zo belangrijk werk! Laten we volgend jaar op nog meer plekken deze mantelzorgers even laten genieten, omdat ze het zo verdiend hebben.

Van Betekenis

Ik loop door de stad en zie haar voorbij lopen. Het duurt een paar seconden voordat ik besef wie er voorbij loopt. Ik draai mij nog een keer om en op hetzelfde moment doet zij dat ook. Hoogwit haar, hippe bril, rollator. En nog steeds net zo lief als ik mij kan herinneren. 88 is ze. "Ik zag het eerst ook niet hoor, ik heb je ook al zo lang niet gezien". Samen bedenken we dat het drie jaar geleden is dat we elkaar voor het laatst gezien hebben, de laatste keer was kort nadat haar man was overleden wie altijd in het verzorgingshuis woonde waar ik werkte. Ze vraagt mij onmiddellijk hoe het met alle collega's gaat nu het huis waar we toen werkten niet meer open is, ze noemt alle namen van collega's op welke ze kan herinneren. Even belangstellend als altijd. Ik vertel haar over de ontwikkelingen van het huis en van het team. Ik moet haar beloven dat ik de groetjes doe aan iedereen van het team, dat het altijd een fijn huis was met fijne collega's en dat iedereen zo ontzettend goed voor haar man had gezorgd, vol lof spreekt ze deze woorden uit.

Wanneer ik weg loop denk ik na over onze ontmoeting. Ik besef mij hoe bijzonder het is dat ze zo positief terug kijkt op de tijd dat haar man bij ons woonde, dat ze de zorg voor haar man met een gerust hart uit handen heeft kunnen geven. En ik ben ontroerd door haar belangstelling en mooie woorden. Ik ben blij dat we zo van betekenis hebben kunnen zijn. Want dat is waar het in de zorg om draait, van betekenis zijn voor anderen. Je werkt niet in de zorg om er zelf beter van te worden, of gewoon omdat het 'moet', nee, wanneer je werkt in de zorg wil je van betekenis zijn voor een ander, in deze maatschappij. En het maakt ook weer duidelijk hoe belangrijk het is om het gewoon goed te doen, niet gewoon zorg verlenen; nee, zorg verlenen, cliënten leren kennen, mantelzorgers te woord staan en ondersteunen. Je geeft betekenis aan de zorg voor cliënten.

Betekenis is het sleutelwoord van deze tijd. Afgelopen weekend was een uitzending van VPRO's Tegenlicht aan dit hele thema gewijd. Het gaat er niet alleen meer om dat er in de maatschappij geld verdiend wordt, het gaat er steeds meer om dat je van betekenis bent in de maatschappij. Bedrijven zijn niet meer alleen maar bezig met het verdienen van geld, steeds meer met het verdienen van geluk en betekenis geven. Purpose Economy. Een mooie ontwikkeling die iets heel waardevols teweeg brengt.

Twee weken geleden pitchte ik een idee. Een idee dat al langer door mijn hoofd speelt, een idee dat ik alleen af en toe gekscherend tegen anderen uitsprak. Tijdens de voorbereiding van mijn pitch besefte ik mij pas hoe belangrijk het was om dit idee de wereld in te helpen, omdat ik mijn wens wilde uitspreken, én omdat ik wilde weten hoe het ontvangen zou worden. En het werd ontvangen. Het idee werd zelfs met open armen ontvangen. Bedrijven, scholen, organisaties en particulieren aan elkaar koppelen om kleine initiatieven op lokaal niveau tegen eenzaamheid te stimuleren. Inmiddels zijn er verschillende helpende handen uitgestoken om het te gaan realiseren. Om daadwerkelijk met elkaar iets te doen tegen dit maatschappelijke probleem. Met elkaar samenwerken, geluk creëren, van betekenis zijn voor elkaar. En ik vind het hartverwarmend. Nog geen idee waar het heen gaat en hoe het eindigt, maar de beweging is in gang gezet. Iets mooiers kon niet gebeuren. Mijn idee kreeg betekenis. Ik kreeg betekenis.

Geluk zit niet in rijkdom. Geluk zit niet een groot huis. Geluk zit niet in dure horloges. Geluk zit in betekenis. In het betekenis geven aan anderen, aan jezelf, doen waar je blij van wordt, in contact te zijn met anderen. De betekenis van geluk is geluk betekenis geven.

Niet lullen maar poetsen

Maandag was het een prachtige bijna-lentedag en ik probeer van binnen naar buiten te kijken, maar wordt al weken belemmerd in mijn uitzicht door een paar ongewassen ramen. En vooral wanneer de zon erop schijnt zie je het doffe laagje extra goed dat een muurtje tussen mij en buitenwereld vormt. Een ergernis. Eigenlijk al vier weken. En op deze prachtige dag besluit ik snel een lekker sopje te maken om dat doffe laagje weg te poetsen en mijn ramen weer een prachtige glans te geven. Zo lekker!

En dat vind ik ook zo lekker aan werken in de zorg. Hoe vaak doe je de dingen omdat het een dagelijkse handeling is? Gewoon wassen, aankleden, ontbijt en weer door. Ik betrap mijzelf er zo vaak op, gewoon de dingen doen zoals je ze altijd doet. Maar ik vind het zo lekker om voor dat beetje extra te zorgen. Om iemand lekker te douchen, de fijnste doucheschuim te gebruiken, daarna samen de mooiste kleren uitzoeken, geurtje op, kettinkje om, haren netjes. En dan dat complimentje "Wat ziet u er prachtig uit vandaag, mooi mens!". Dat geeft het begin van de dag zo'n mooie glans. Cliënten laten glanzen van trots en tevredenheid is zo mooi.

Maar wat als je je eigen glans verliest? Als je jezelf even verliest en er zich een dof laagje om je heen vormt. Dat doffe laagje dat er voor zorgt dat je niet goed meer kunt kijken, en je de grip op jezelf en je omgeving steeds meer kwijt raakt. Vandaag was ik in gesprek met mijn coach, ik heb haar hard nodig om mijn eigen-ik weer helderder te kunnen zien, mijn werk-ik, studie-ik en ikzelf. Gewoon, omdat het even niet ging, omdat dat doffe laagje steeds dikker werd. En we hadden het over vaardigheden, en gedurende ons gesprek kwamen we steeds meer tot de conclusie dat 'glans' een heel belangrijk item in mijn leven is. De afgelopen weken heb ik even stil gestaan, niets gedaan, minder werk en minder studie, de tijd genomen mijn doffe laagje weer weg te poetsen. En langzaamaan begin ik weer te glanzen. Dat doffe laagje is nog maar flinterdun en kan ik weer helder zien. En dat maakt ook dat ik andere dingen weer kan laten glanzen, en andere mensen ook weer glans kan geven. Ik vind het dan ook belangrijk om niet te lang te lullen, maar te poetsen. Niet te lang stil staan bij wat geweest is, maar om de oneffenheden op te poetsen en weer lekker verder te shinen.
Misschien een leuk vooruitblik voor in de toekomst en voor op een visitekaartje "Nienke; glansrijk medewerker".

Na het gesprek kwam ik thuis en er lag een stapeltje post op de deurmat. Post met heel lieve kaarten en teksten. Daar ben ik zo dankbaar voor! Ontroerd en met glans in mijn ogen valt weer een beetje dofheid weg. Wat heb ik lieve mensen om mij heen! Mensen die ook mij laten glanzen.

Sneu voor de doden

"Geef mij maar een spuitje, van mij hoeft het niet meer..." Een zin die onder ouderen en in de zorg voor ouderen regelmatig uitgesproken wordt. Geen positieve kanten meer zien in het leven, alleen nog achteruitgang en het gevoel hebben er niet meer te toe doen. De vraag waar je als medewerker vaak niets mee kunt. Begrip tonen, proberen gerust te stellen, in gesprek gaan, positieve kanten laten zien, iedere keer probeer je iets te doen, waarop je weet dat vaak de cliënt stopt met zeggen en het gezicht afwend. Niet omdat de vraag er niet meer is, maar omdat die wederom niet gehoord kan worden. Het machteloze punt in de zorgverlening waarin je iedere keer zoveel wilt, maar niet altijd kunt helpen.

We horen en zien vaak de schrijnende gevallen, de mensen die het slecht hebben, die ongelukkig zijn. Maar wist je dat onderzoek heeft uitgewezen dat hoe ouder je wordt, hoe gelukkiger je wordt? Dat de groep in de leeftijd van 65-85 aangeeft gelukkiger te zijn dan mensen met een lagere leeftijd? Dat deze groep in staat is veel meer van het leven te genieten? Nog zin hebben in hun leven, contacten zoeken, kijken naar wat zo nog wél kunnen en met een positieve kijk in het leven staan. De mensen die nog genieten van lekker eten, van spelletjes, van familie, een boek lezen, die zelf nog kaartavonden organiseren, er op uit gaan om op een terrasje te zitten en een advocaatje met slagroom in de avond.

Afgelopen weekend maakte ik een praatje met een cliënt. Zij is 97 jaar, en kan slecht zien en horen. Dat is voor haar een belemmering, iets wat ze regelmatig aangeeft, hoewel ze tegelijkertijd ook beseft dat een dokter niets meer kan doen aan iemand met deze klachten van deze leeftijd. "Een mens moet toch ergens aan dood gaan" zegt ze dan. Ik vroeg haar waar zij nog van kan genieten, wat voor haar nog zin heet. Contact, televisie kijken, de krant lezen, boeken van vroeger inzien, de kinderen, lekker eten, er kwam een hele rij aan activiteiten, en zij vertelde nog steeds het leven wel te zien zitten. Ze vertelde over haar leven, over broers en zussen, en dat één van haar broers al jong gestorven is en dat ze dat ze dat erg vind en niet alleen voor haarzelf. "Ik vind het zo sneu voor de doden dat ze al zo vroeg het leven gelaten hebben. Moet je eens kijken wat ze allemaal moeten missen, er zijn zo veel mooie dingen in het leven! Reizen, mooie plekken om te zien, er is zo veel te doen, en zij hebben dat niet gekund en ik wel!". Een knap staaltje omdenken.

Deze wijze vrouw laat weer eens zien dat ouder worden helemaal geen kwelling is en hoeft te zijn. Als je zelf maar kan genieten van wat je nog wel hebt, en je kansen benut. Zie de mooie dingen in het leven!

Enjoy life, never stop playing!

Liefde is licht

"I Love you to the moon and back". Hoe vaak wordt dat gezegd? Ik hou van je... een heel eind, heel veel liefde. Liefde is licht. Liefde brengt licht. En weet je dat het licht er maar 1,3 seconde over doet om de maan te bereiken? Dus die reis van de liefde tot de maan en weer terug duurt eigenlijk helemaal niet zo lang. Het geheim van die woorden schuilt in de symboliek.

En als je liefde hebt, heb je alles. Als je het vermogen bezit om lief te hebben, heb je meer dan de rijkste persoon op aarde. Omdat je het vermogen bezit om het licht te zien, want zonder licht, zie je niks. Zonder liefde zou je je familie niet liefhebben, je vrienden niet zien en ontmoeten, dan zou je jezelf niet kunnen erkennen en liefhebben en zou je de liefde om je heen niet kunnen zien. Je hebt licht nodig om de liefde tussen anderen te kunnen zien, tussen mensen, tussen dieren en de natuur. Je zou de wereld om je heen niet kunnen ervaren, geen liefde voor wat je hebt, voor wie je om je heen hebt.

Liefde en licht staan voor altijd met elkaar in verbinding, omdat het één niet zonder het ander kan. Liefde zit in mensen, mensen zijn belangrijk om liefde te kunnen delen, ervaren, verbinden. Liefde is alles.

Laten we afspreken dat we wat vaker liefde verspreiden, delen. Laten we elkaar inzien dat we liefde nodig zijn, liefde vermenigvuldigd zich als je het deelt. Het begint bij jezelf. Toon een beetje liefde aan een ander, iemand die je kent, iemand die je niet kent, de eenzame buurvrouw, je cliënt, de klant bij de kassa, familie. Geef door wat je hebt, verlicht elkaar, zodat we alles om ons heen verlichten, want zonder liefde lopen we rond in het duister zonder het lichtnopje te kunnen vinden.

Voor mijn collega's in de zorg; heb je werk lief. Heb elkaar lief. En toon liefde aan je cliënt. En collega's. Het is bewezen dat een aanraking, een hand op hand, op schouder, oogcontact, of een aai over het hoofd een grote bijdrage levert aan het welzijn van de mens, dus ook van ouderen. En weet je wat het mooie is? Het effect van het geven van een aanraking is net zo groot als het ontvangen ervan. Hoewel het lijkt of de zorg steeds verder wordt teruggedrongen wordt en we steeds minder mogen inzetten in de zorg, we zullen altijd één kracht behouden. Liefde voor ons vak. Zolang we dat blijven inzien zal ons werk ook altijd licht blijven.

                                                 "I love you to the moon and back"

Op fietse

Het einde van het jaar. De laatste dag. De dag waarop je terug mag blikken en vooruit mag kijken. En ik kan niet anders zeggen dan dat het een bewogen jaar was. Het voelt als een jaar lang fietsen, door in beweging te blijven blijf je in balans, soms met wind mee, soms wind tegen, en soms door in het donker te fietsen.

Ook nu ben ik weer langs fantastische momenten gefietst. Met een supergezellige studiereis naar Brussel met het bezoek aan het huis van de toekomst. Mijn ondernemingsplan werd aangenomen. De Geluksroute organiseren voor NL Doet. Naar Duitsland voor een geweldige studieweek over mobiliteit. Bevrijdingsfestival. De opening van PLEK in Roermond. Weekendje Leiden. De buurtkamers. Joep. Gezellige etentjes. Het zwarte autootje. Weekendjes Limburg bij An. Tante worden. De 25.000e bezoeker op dit blog. Concert Kensington. Beginnen in Dunninghe. Lang weekend Duitsland bij een vriendin. En heel veel kleine geluksmomentjes.

En soms kom je er achter je niet altijd de wind in de rug hebt, dat je er even tegen in moet. Je kunt namelijk niet altijd dezelfde kant op blijven fietsen, want dan raak je veel te ver van huis. Dan moet je accepteren dat je op een keerpunt komt. Het doel dat je gesteld hebt is te ver fietsen en dan stel je je doelen opnieuw bij. Zoals een half jaar langer over je studie doen, ook al heb je dat niet zo gewild. Je weet dat dat het beste is, omdat de banden van je fiets anders leeg lopen.

En zo koersen we af op 2016. Wat ook weer een fantastisch jaar zal worden, met mooie doelen en plaatsen in het vooruitzicht. Zo gaan we in Duitsland verder met de uitwerking van ons product om de mobiliteit van ouderen te verbeteren. Gaan we weer NL Doet organiseren met als thema "Praat en D(r)aad". Nieuwe blogs. Studiereis Hannover over Ambient Assistent Living. Vriendin in Duitsland gaat trouwen. Etentjes met de kookclub. 30 worden. Ondernemen. Gezelligheid met familie en vriendinnen. En gewoon keihard genieten. En misschien nog wel belangrijker; niet alleen maar doen waar je goed in bent, maar vooral doen wat je leuk vind. Want daar krijg je energie van!

Op naar volgend jaar! Iedereen een prachtig, gezond en liefdevol jaar gewenst!

Dankbaar

Vandaag is het de dag van de dankbaarheid. En laten we eerlijk zijn, iedereen vergeet wel eens om gewoon dankbaar te zijn. Bijna iedereen projecteert alles om zich heen op zichzelf, met name op de dingen die we niet hebben, niet hebben gedaan, niet bereikt hebben. En dat maakt minder gelukkig. Omdat je je constant focust op dat wat je niet hebt (bereikt). En dan zo aan het einde van het jaar, als de zon minder schijnt, de dagen korter zijn en de temperatuur buiten daalt lijkt het of alles bij elkaar komt en iedereen een beetje minder gelukkig is.

En ligt het aan mij, of is alles om ons heen daar ook op gericht? Vandaag liep ik in de boekwinkel en stond bij te tafel met meest populaire boeken. En twee dingen vielen mij op. Dat er heel veel boeken waren die gingen over ouderen, dementie, of boeken die door ouderen geschreven zijn. En daarvan maakte mijn toegepast-gerontoloog-in-opleiding-hart natuurlijk even een sprongetje. Maar die boeken waren omgeven door boeken over gelukkig zijn en gelukkig worden, boeken die je aanspreken op het innerlijke geluk, die je aanspreken op geluk uit de kleine dingen, en al die boeken lagen omgeven door boeken die je nóg gelukkiger maken. Of zie ik ze liggen omdat ik ook last heb van de kou, de korte dagen, en af en toe het onvermogen om het lichtknopje in het donker te vinden?

Enfin. Vandaag is het de dag van de dankbaarheid. En eigenlijk zou elke dag de dag van de dankbaarheid moeten zijn, want "Gratitude is the best attitude". Als je dankbaar bent, ben je gelukkiger, dat is wetenschappelijk aangetoond.

En weet je, ik heb geen groot huis, geen hogere baan, geen hoge cijfers, grote familie, grote auto of de loterij gewonnen.

Gelukkig niet.

Ik heb namelijk zo veel wél. Een fijn huisje, fijne familie, geweldig werk met leuke cliënten die gezelligheid en veel liefs meebrengen en grapjes maken als teken van vertrouwen en genegenheid, geweldige collega's die er gewoon zijn en een fijne baas. Een tof wagentje. Joep. Leuke hobby's. Een leuke studie die al zo veel gebracht heeft. En de beste vriendinnen.

En waar ik vandaag het meest dankbaar voor was? Voor de zon die in mijn huisje scheen vanmiddag. Het zonlicht dat op deze dagen op honing lijkt waaraan mensen zich tegoed doen. Dat deed mij opnieuw beseffen dat we moeten genieten van de kleine dingen en stoppen met kijken naar de dingen die we niet hebben, maar eens wat vaker stil staan bij wat we wel hebben en daar dankbaar voor zijn. Omdat we daar wel gelukkig van worden.

Zakdoekjes niet inbegrepen

Het is één van de laatste dagen dat ik aan het werk ben, ik breng hem naar bed en net als de andere avonden is het weer erg gezellig. Even praten, een brede lach en flauwe grapjes voeren de boventoon. Ik stop hem in en wens hem welterusten. Hij zegt nog tegen mij dat hij altijd blij is mij te zien en zoals altijd zeg ik hem dat hij te veel slijmt. En ik weet dat het moment daar is dat ik hem moet vertellen dat ik binnenkort niet weer kom omdat ik ergens anders ga werken maar ik niet goed weet wat zijn reactie zal zijn. Ik ga op mijn knieën bij het bed zitten en zeg hem dat dit de laatste keer was dat ik hem in bed stop. Hij barst in huilen uit, tranen biggelen over zijn wangen en hij vertelt dat zijn leven geen zin meer heeft "Ik hoop binnenkort er dan niet meer te zijn". En even ben ik gevloerd door zijn heftige reactie. Tranen vullen ook mijn ogen en ik weet niet wat ik kan zeggen om zijn verdriet te stoppen behalve dat er wel weer een 'nieuwe Nienke' komt, iemand anders die mijn plekje inneemt om hem in te stoppen.

En ik vond het zo verdrietig en mooi tegelijk. Verdriet is zoiets lelijks, niemand is mooi in verdriet, het laat aan alle kanten pijn en overdaad zien. Maar tegelijk liet het mij zien dat het heel bijzonder is wat we met ons zorghart doen. We brengen mensen niet alleen naar bed, we stoppen ze in, wensen welterusten, maken contact en geven vertrouwen.

En echt, ik ben een ontzettende emo-trut. Er hoeft maar iets te gebeuren en de sluizen gaan open. Een goed boek, een mooie film, een verdrietige film, maar ook momenten van rust en blijdschap gaan door mijn traanbuizen. Momenten van mooi contact, een knuffel, of het krijgen van erkenning. Tante worden, afscheid nemen, opnieuw beginnen, een omarmd ondernemingsplan, een opening op Moederdag en voor de tweede keer opnieuw beginnen hebben voor genoeg tranen gezorgd om bijna de hele stille oceaan te vullen. En ik heb ze zo vaak vervloekt, bij verhalen van bewoners, aan het sterfbed, bij gekwetst zijn, bij mooie momenten, bij verdriet van anderen. Momenten dat je de waterlanders liever aan boord houd, maar ze ongevraagd toch uit je ogen persen. En altijd op het moment dat je geen zakdoekjes bij de hand hebt en je er achter komt dat je geen waterproof mascara op hebt als je in de spiegel kijkt en er uit ziet als een panda.

En gisteren zaten we met zijn allen in de buurtkamer aan tafel. We deden een spel waarbij we een liedje moesten zingen en de goede sfeer zorgde er voor dat iedereen vol enthousiasme mee zong. En wat krijg je als de 10 ouderen tegelijk laat zingen, mannen en vrouwen door elkaar, de één die wat later begint dan de ander en een met allemaal een nét iets andere tekst?... Juist. Geen gehoor.
Tegenover mij zit iemand die enthousiast begint te klappen en zegt "We kunnen wel een koor beginnen", en iemand daarnaast zegt "Daar komt niemand op af, stelletje valse kraaien" waarop iedereen met tranen in de ogen van het lachen zit.

Tranen zijn de heelmeesters van je ziel. Tranen van emoties scheiden andere stoffen uit dan de tranen van dat vliegje in je oog. Tranen passen zich aan, vormen zich naar je gemoedstoestand. Tranen verbinden je, laten je huilen, laten je lachen. Tranen zijn geen zwakte, maar één van de mooiste dingen die ons lijf ons laat zien, en aan anderen laat zien.

Verdriet mag iets lelijks zijn... Tranen zijn het mooiste wat er is.

Onbetaalbaar

Volgens de overheid is de zorg in ons land onbetaalbaar geworden, en moet onder andere de ouderenzorg opnieuw ingericht worden om de kosten omlaag te brengen. Van verzorggingsstaat naar participatiemaatschappij. Oftewel; Meer zelf doen met middelen uit je eigen omgeving. Op die manier ouderen weer zelf in hun kracht zetten en de kosten omlaag brengen. Om de onbetaalbare zorg weer betaalbaar te maken.

Maar weet je wat voor mij onbetaalbaar is in de zorg?

Vanmorgen was ik aan het werk en één van de bewoners lag nog lekker te slapen tegen de tijd dat ik er aan toe was haar te helpen met wassen, ontbijt en aankleden. En in plaats van haar wakker te maken liet ik haar langer liggen tot ze wakker was en verraste ik haar met een ontbijtje op bed. Haar gezicht dat ik met een dienblad met boterhammetjes, een kopje thee en een gekookt eitje aan kwam zetten was echt onbetaalbaar.

Iedere ochtend haalt een bewoonster een andere bewoonster op met dementie. Zij zijn altijd vriendinnen geweest vanaf hun schooltijd en elkaar weer tegen gekomen in het verzorgingshuis. Ieder ochtend haalt ze haar op, ondanks dat ze dementie heeft, en iedere zondag luisteren ze samen op de bank naar de kerkradio. En met mooi weer ook nog eens iedere avond om even buiten een kopje koffie te drinken, want ze vindt de buitenlucht zo goed voor haar. Liefde voor elkaar, ondanks de gaten in het hoofd van haar vriendin, want zorgen doe je voor elkaar, zo vindt zij. En die momentjes dat zij samen op de bank zitten, er voor elkaar zijn, die zijn onbetaalbaar.

Of iedere ochtend als je de deur open doet en 'Goedemorgen!' zegt hij al vanuit zijn bed zegt zonder je te zien "Ben jij er weer? Wat ben ik blij dat je er weer bent!". Die woorden zijn elke dag weer onbetaalbaar.

En 's avonds iedereen lekker instoppen en een kusje geven en dat voor je weg loopt nog even dat handje boven het dekbed je uitzwaait met een glimlach 'Als je maar veilig thuis komt en alvast welterusten'.

Het gaat er niet om dat je kijkt naar wat je mist, de zorg is niet meer hetzelfde. Het is soms aanpoten, en soms moet je mensen teleurstellen. Het gaat er om waar je de focus op legt. Op de dingen die er niet meer zijn of kunnen, of op de dingen die je werk zo mooi maken. De zorg moet niet onbetaalbaar zijn, maar je moet zorgen voor anderen onbetaalbaar voor jezelf maken.

Armen vol geluk

Vanmorgen begon ik voor het eerst weer met werken na een weekje vrij te zijn geweest. En hoewel ik het altijd op de een of andere manier vreemd spannend vind om weer naar het werk te gaan, is het ook o zo fijn om er weer te zijn. Zo fijn om bewoners met hun slaperige oogjes weer lekker te wassen en dan een beetje trots zijn als ze weer helemaal netjes aangekleed met de mooie kettinkjes om en gekamde haren aan een boterhammetje met jam zitten. Heerlijk.

Ik maak haar zachtjes wakker en doe ondertussen de gordijnen open en zet de waterkoker aan om een kopje thee te zetten. Als ik de slaapkamer weer inloop staat ze naast haar bed in een groene bloemetjes pyjama met de broek over het shirt heen. Ik moet er om glimlachen. Als ze mij ziet kijkt ze mij met heldere ogen aan, ogen die het niet altijd meer weten, ogen met de bril van dementie op. Ik kijk terug en er verschijnt een glimlach op haar gezicht "Zo, nu wil ik eerst een dikke knuffel van jou". Haar vraag verrast mij, maar ik geef onmiddellijk toe. Er is niets zo fijn als een paar armen om je heen, en ze geeft duidelijk aan dat ze ze nodig heeft. Ik hou haar even stevig vast voor we loslaten en het ochtendritueel kan beginnen. Mijn dag kon al niet beter beginnen.

Armen, die dingen aan de zijkant van je lijf, die je om je heen slaat als je het koud hebt, die je open houdt om een ander te verwelkomen, die je in de lucht steekt om te juichen. Ik juich ze van harte toe, maar nog fijner is de armen van een ander om je heen. Even om je schouder, of als je er volledig door omringt wordt.

Dat teken van contact, van genegenheid, veiligheid. Zo gewoon, maar toch zo bijzonder. Armen vol geluk. Je kunt er niet genoeg van krijgen, maar je kunt er ook nooit genoeg geven.

Take it easy, and hug on ;)

Blij bejaard

Ze zit aan tafel met een kaartje als ik binnen kom om een kopje thee te zetten. 100 jaar oud is ze. Als ik verder kom vraagt ze mij haar even te helpen. Ze verteld mij dat ze een rouwkaart had gekregen vandaag en wil graag aan de familie een condoleance kaartje schrijven, maar het lukt niet zo goed meer, het schrijven gaat erg moeizaam.

Als ik over haar schouder mee kijk zie ik nog net onherkenbaar haar naam in het kaartje staan terwijl ze bezig is om het adres op het kaartje te zetten. Dat wil niet echt lukken en ze vraagt mij om hulp. Ik vraag haar of ik het adres moet voorlezen, of het adres moet opschrijven. "Schrijf het maar even op, anders ben ik bang dat het niet over komt". Met het handschrift op de enveloppe ben ik daar eerlijk gezegd ook een beetje bang voor, maar dat zeg ik niet. Ik schrijf het adres op de enveloppe en plak een postzegel er op, vervolgens doe ik het kaartje in de envelop die ik dicht plak. "Zit hij goed dicht?" vraagt ze, "Ja zeker" is mijn antwoord, en ik vertel haar dat ik het kaartje wel even voor verzending op de brievenbus doe. Ze is ontroerd, ze bedankt mij hartelijk, pakt mijn hand, zegt "duizend maal dank" en als bekroning krijg ik een kus.

Ik besluit even bij haar aan tafel te gaan zitten. Ik vertel haar dat ik haar graag help en dat ik het lief vind van haar dat ze op eigen kracht een condoleance kaartje verstuurd. Ze vertelt mij dat ze het belangrijk vind om dat te blijven doen, dat ze graag dat soort dingen zelf doet zodat de familie weet dat ze aan hen denkt. Ik ben geroerd. Ik kijk de kamer rond en zie een tegeltje aan de muur hangen met de tekst "Bij bejaard is goud waard". Ik wijs naar het tegeltje en zeg dat het wel een heel schril contrast is met het kaartje dat we zojuist geschreven hebben. Daar moet ze om lachen. Ik vraag haar of ze daadwerkelijk blij bejaard is met haar 100 jarige leeftijd. Volgens haar is dat zeker zo. "Hoe blijft u gelukkig?", "Nou, je moet gewoon de dingen door doen. Elke dag opstaan, eten, met mensen spreken, bezoek krijgen, elke dag met de familie bellen, koffie drinken met de andere mensen 's avonds, lezen, er is genoeg". Ik moet een beetje glimlachen als ik denk aan haar ritmes, iedere ochtend houdt ze hetzelfde ritme aan, opstaan, tanden poetsen, naar de wc, drie keer doorspoelen, handen wassen, deksel naar beneden, handdoekje er op en dan gaan zitten om te wassen.

En volgens mij is dat de kracht van een lang gelukkig leven, een vast ritme, goed eten, contact met anderen, en kaartjes blijven sturen natuurlijk. Ik vraag haar waar ze extra blij van wordt, "De kinderen en kleinkinderen die op bezoek komen. Of als ik naar hun ga." En zo simpel is het. En ik krijg er nog even een wijze les bij "Het gaat er ook niet om wat je gedaan hebt in je leven, het gaat er om of je gelukkig bent".

En gelukkig wordt je alleen als je het zelf wilt. Het gaat er immers niet om waar je naar op zoek bent, maar hoe je het zelf wordt. "Life isn't about finding yourself, it's about creating yourself".

Ik bedank haar voor het gesprek en zij bedankt mij nogmaals voor de hulp. Als ik op de gang sta schrijf ik de afzender nog even duidelijk op de envelop zodat de ontvanger ook weet van wie hij hem krijgt om hem vervolgens op de bus te doen. De wijde wereld in.

Geraakt

Daar zat ze met aan iedere hand een andere man. Haar nagels laten verzorgen. Het is vrijdagmiddag en inmiddels zijn we gestart met de Geluksroute voor NL Doet. Er zijn allerlei verschillende activiteiten voor de oudere bewoners van het verzorgingshuis waar ze even geluk kunnen proeven. Dit jaar zijn er 29 leerlingen van Windesheim aanwezig om te helpen. Twee jongens geven aan even uit hun 'comfort zone' te willen stappen en willen graag nagels lakken vandaag. Al snel hebben ze de eerste gast tussen hun in en gaan ze aan de slag met de nagels van deze oudere dame. Glunderend laat ze zich verwennen met de beide mannen aan haar zij en laat ze haar nagels behandelen. Van een afstandje sta ik te kijken hoe deze vrouw geniet van dit moment en de aandacht die ze krijgt. Tevreden staat ze na 20 minuten op om een rondje te lopen... om vervolgens nog een keer tussen de mannen plaats te nemen. En ik weet hiermee dat deze dag geslaagd is, want van te voren zeggen we altijd dat het niet uit maakt hoeveel mensen er komen, al is er maar één bewoner die we gelukkig hebben gemaakt, dan hebben we ons werk gedaan. Ik kijk deze middag even om mij heen en zie overal mooie dingen ontstaan. Handen worden vastgehouden, er wordt geluisterd, samen activiteiten gedaan en jong en oud is er voor elkaar, de verhalen worden gedeeld. Ik ben geraakt door dit moment.

Vandaag ging ik een vrouw van 90 interviewen voor een opdracht van school. De opdracht was iemand van niet-westerse afkomst te interviewen die tot in ieder geval zijn of haar 20e in het buitenland had gewoond en daarna naar Nederland is gekomen. Op het moment dat ik kwam zat ze al op mij te wachten met een warm welkom. Deze vrouw is ooit bewoonster geweest in het verzorgingshuis waar ik werkte, maar is later verhuisd naar een andere woning. Wat ik erg jammer vond, deze dame met een geweldig stel hersens is altijd in voor een goed gesprek. Wat kon ik daar altijd van genieten. Regelmatig vielen we in discussie over het geloof, niet over God, maar over de functie van het geloof. Zij leerde mij zien dat het geloof belangrijk is, maar dat je het op je eigen manier kan en mag interpreteren. Haar visie hierop kon ze altijd ontzettend goed verwoorden. Vandaag stak ze ook weer enthousiast van wal met haar verhaal. Over vroeger, over Indonesië; haar geboorteland, over studeren, over polio, literatuur, geloofsovertuiging, over het gezin waarin ze was opgegroeid en het huis van de familie en de omgeving. Haar enthousiasme is aanstekelijk, het is heerlijk om naar haar te luisteren. Ze sprak vol humor en emotie over de tijd vanaf haar geboorte.

Zonder dat ik het doorhad dwaalden we hopeloos van de verhaallijn af. Ze bleef vertellen, met ogen die naar het verleden reikten, de momenten opnieuw beleefden. Ik liet haar vertellen. Ze vertelde over dat Java, waar ze woonden, bezet werd door de Japanners, en dat ze zich schuil hielden in Batavia. Over haar broer die krijgsgevangene werd en is omgekomen en dat zij met honger en zonder bezittingen teruggetrokken waren tot ze bevrijd werden. Haar verhaal bleef steken door het moment van bevrijding. Ze werd emotioneel, tranen vulden haar ogen en haar handen balden zich tot vuisten. En toch sprak ze door, deelde dit moment met mij. Over het gevoel wat ze had toen ze werden bevrijd. Ondertussen was ik diep geraakt door haar openhartige verhaal. Zo zaten we samen te huilen. "Zie je wel, nu begin jij ook, want dat is wat er gebeurd als je praat van mens tot mens en contact hebt. Dan moet je samen huilen!" zegt ze tegen mij.

Door bemiddeling van het Rode Kruis kon deze vrouw naar Nederland komen met haar ouders, waar ze opgewacht werden door familie die het Rode Kruis gevonden had in Zeist. Herenigd met familie bleef ze in Nederland in Zeist. Waar ze door bemiddeling haar leven met haar familie weer kon opbouwen totdat ze met haar moeder naar Groningen verhuisde waar ze een baan kreeg bij de Universiteit als docent. Haar hele leven bleef ze voor haar moeder zorgen en samen met haar moeder wonen tot die op haar 75e overleed. "Weet je wat het is Nienke, ik heb mijn goede leven hier te danken aan het Rode Kruis. En daarom zal ik tot mijn dood, al is het het laatste wat ik doe, het Rode Kruis steunen. Want ook al wordt er soms getwijfeld aan de organisatie, wat zij doen is bemiddelen. Zij zorgen ervoor dat families bij elkaar komen, dat mensen uit oorlogsgebied worden gehaald en geholpen worden. En daar ben ik heel dankbaar voor."

Ruim twee uur later verliet ik haar appartement, diep onder de indruk door haar verhaal. Geraakt tot op het bot. En ik besefte mij door haar verhaal hoe dankbaar ik mag zijn voor mijn goede leven, maar ook voor mijn werk. Dat ik voor deze generatie ouderen, met alle verhalen en achtergronden mag zorgen. Iedere keer weer ben ik geraakt door deze mensen, dat zij mij toelaten en een stukje van hun leven met mij delen.

 

Wil je ook het Rode Kruis steunen? Kijk dan even op de website: http://www.rodekruis.nl/

De deur naar geluk

Ik loop met haar over de gang een stukje mee. 93 jaar is ze, en ik vind haar geweldig. Ze is gevat, vrolijk, bescheiden en lief. Iedere woensdag om 12.00 zaag ik met haar de week door midden. Of in ieder geval, we spreken op woensdag ochtend altijd met elkaar af wie van ons aan de beurt is. Ons grapje.

Toevallig kom ik haar vandaag om 12.00 tegen op de gang en we overleggen om dit keer de klus samen te klaren. Na tijd zegt ze 'Gelukkig, dat zware klusje hebben we maar weer geklaard, want hij ging maar moeilijk hoor!', waarna ze hard begint te lachen. Ik vraag haar waar ze nog meer gelukkig van wordt. 'Ach' zegt ze 'ik ben een gelukkig mens', wanneer ik haar vraag waarom krijg ik een hele rij met opsommingen. 'Ik ben nog gezond, ik kan nog bijna alles zelf, ik ben eigen baas, ik krijg vaak bezoek, ik kan goed met de mensen overweg, ik heb lieve zusters die komen, ik heb hier alles wat ik nodig heb, ik ben mijn eigen baas. Wat ik wil doen doe ik, en wat ik niet wil doe ik niet, zo simpel is dat!'. Ik ga nog even door met vragen, wat ze nog belangrijk vind bijvoorbeeld. Ze laat mij een gedicht lezen over mensen die gezond zijn die altijd klagen, terwijl je de mensen die een handicap hebben niet hoort en gelukkig zijn met wat ze nog wél kunnen. Een treffend gedicht. Passend bij deze vrouw, passend bij hoe ze het leven nog ziet.

Het ervaren van geluk is ontzettend belangrijk voor de mens. Het zorgt niet alleen voor een geestelijke boost, maar ook doet het lichamelijke klachten doen afnemen. In de film Into The Wild is Christopher McCandless op zoek naar zijn eigen geluk, hij ontsnapt aan de dagelijkse sleur waarin hij niet gelukkig is en besluit alleen de wildernis in te trekken. Aan het einde van de film wanneer hij stervende is schrijft hij de zin 'Happiness is only real when shared', en daar gaat het om. Om geluk te ervaren moet je ook geluk delen. Geluk is een van de weinige dingen die groeit wanneer je het deelt.

Vandaag was ik in gesprek met een collega en hadden we het over geluk en houden van. Ze zei tegen mij 'Gelukkig worden kan iedereen, het is alleen aan jezelf om de deur open te zetten. Zodra je dat doet, en je gaat van jezelf houden zal niets je meer in de weg staan'. Maar dat is niet zo makkelijk als dat het lijkt. Geluk moet je leren ontvangen. Die deur moet je leren open zetten, vooral als je bang bent dat een ander de deur in je gezicht dicht slaat zodra je hem open wilt doen. Dat is heel kwetsbaar. Soms heb je een duwtje nodig om de deur op een kier te zetten, of om de brievenbus in de deur maar te openen.

En daarom hebben we dit jaar in één van de verzorgingshuizen een Geluksroute georganiseerd. En echt, alle credits aan Marike van IJssel, die dit concept heeft bedacht, wat inmiddels tot een landelijk geheel is uitgegroeid. Geluk brengen, geluk plukken en geluk delen staat centraal. Delen waar je zelf gelukkig van wordt en zo het geluk verspreiden. Ieder mens van welke leeftijd ook wil een gevoel van geluk ervaren. Dat doe je niet alleen door alleen maar te nemen, maar ook door te geven en te delen. Met name bij ouderen zie ik regelmatig dat ze de behoefte hebben om ook eens iets voor een ander te doen. Tijdens de Geluksroute in Meppel wil ik de ouderen de gelegenheid geven om geluk te proeven, brengen en delen. Want niets maakt mij gelukkiger dan in anderen geluk, hoe groot of klein ook, terug te zien, dat doet alles even vergeten!

 

Wil je zelf ook geluk plukken of brengen tijdens één van de geluksroutes? Kijk dan hier op de website voor een route bij jou in de buurt!

Scary Little Things

Ik weet het al als ik opsta, het gevoel dat mijn hoofd aan mijn romp vast gelast is zonder hem in beweging te krijgen; ik ben gespannen. Er staat een druk dagje voor de deur en hoewel ik mij er op verheug, vind ik het ook maar spannend. Na een afspraak over NL Doet de Geluksroute is het tijd om naar het werk te gaan. Om 10.30 heb ik een familie gesprek. En zoals altijd met nieuwe dingen ben ik lichtelijk gespannen. Niet dat ik niet vaker familiegesprekken heb gevoerd. Integendeel, dit doe ik regelmatig. Maar nu ik nog niet zo lang op mijn nieuwe werkplek ben, heb ik nog niet de kans gehad om alle families te ontmoeten van de bewoners van wie ik EVV-er ben. En die nieuwe dingen zijn toch de Scary Little Things.

De koffie staat klaar. Spullen liggen klaar. Pen bij de hand. En wachten tot ze er zijn. Zoon vind het prettig om moeder er bij te hebben en daar stem ik uiteraard mee in. Het gaat ook over haar dus ze heeft op zijn minst het recht om erbij aanwezig te zijn. Van te voren had ik mij al helemaal gek gemaakt met het idee dat deze familie ontevreden zou zijn, vind dat we tekort schieten in zorg of klachten hebben. Na een korte introductie stel ik aan zoon de vraag hoe hij vind dat het gaat, en het eerste antwoord dat ik krijg is "Goed, mijn moeder is tevreden, dan ben ik dat ook". Moeder stemt daar met een grote glimlach en twinkelende donkere ogen van achter haar lange wimpers mee in en als donderslag bij heldere hemel verdwijnt mijn kop-aan-romp-gevoel. De spieren in mijn nek kunnen weer ontspannen. Even ben ik trots, niets is namelijk zo bevredigend als een tevreden bewoner én een tevreden familie.

En zo zijn er wel meer van die Scary Little Things. Zo ging ik vorige week voor het eerst naar Zumba. Ja, je leest het goed, ik doe sinds vorige week aan Zumba. Ritmisch mee bewegen op muziek in een relatief snel tempo. En om in de zaal te gaan staan tussen allemaal onbekende mensen met mijn niet-zo-charmante verschijning is ook zo'n Scary Little Thing. Om er vervolgens achter te komen dat het gewoon ontzettend leuk is. Of voor de eerste keer naar je nieuwe werk gaan. Na lange tijd weer eens je badpak aantrekken en naar het zwembad gaan. Op iemand afstappen en zeggen dat diegene fantastische schoenen aan heeft. Je mening geven en niet weten hoe die ontvangen zal worden. Allemaal kleine dingetjes die best spannend zijn, waar we eigenlijk een beetje bang voor zijn, die je hartslag in je keel doen kloppen....

Maar die uiteindelijk helemaal niet zo erg blijken te zijn als je van te voren gedacht had.

Hart voor zorg

Lieve collega's in de zorg. Het nieuwe jaar is aangebroken. Het jaar van alle veranderingen,  het jaar waarin de zorg kantelt. Inmiddels is duidelijk dat ons werk nooit meer hetzelfde zal zijn als het geweest is. We gaan nu echt beginnen met het nieuwe zorgen en we hebben het afgelopen half jaar de tijd gehad om daar aan te wennen.

Laten we in dit nieuwe jaar iets afspreken. Laten we ons richten op onze cliënten, in plaats van ons te richten op de hogere hand. Laten we weer op zoek gaan naar waarom we ooit voor dit beroep gekozen hebben. Laten we weer lekker zorgen. Laten we tijdens de koffie ons bezig houden met wat er allemaal goed ging, in plaats van wat we moeilijk vinden. In onze cultuur van schaarste zullen we altijd tijd te kort hebben, althans, dat vinden we. Maar hoe lekker is het om gewoon te werken, en in plaats van alleen hard te werken, met je hart te werken.

Laten we genieten van onze contacten, van met die ene bewoner iedere woensdag de week door midden te zagen, naar die andere die je nog even een knuffel geeft op de rand van het bed voor het slapen gaan. Laten we vooral genieten van de tijd dat we aan het werk zijn, het contact dat we hebben een ook voor elkaar zorgen, in plaats van alleen te genieten als we niet aan het werk zijn.

En laten we ook niet vergeten wat een voorrecht het is om te mogen zorgen voor onze oudere medemens. Dat het leven, lijf en hoofd in onze handen wordt gelegd. Dat we verhalen mogen aanhoren en dat we tot het allerlaatste moment aan het bed staan. Dat we er soms bij zijn als een laatste adem uitgeblazen wordt. Een voorrecht dat we zo dicht bij onze medemensen mogen staan.

Mijn wens voor dit jaar is om samen te zorgen voor goede en mooie zorg, maar om er vooral van te genieten!

Heb de moed om imperfect te zijn

Mooi.

Wat is nou mooi? Wat voor de één mooi is, is voor de ander lelijk. Wat voor de één perfect is, is voor de ander nog lang niet af. We hebben het over mooie mensen, mooie dingen, mooi leven en mooi werk.

Weet je waar ik van hou? De dingen die nét niet mooi zijn. Het barstje in de vaas, de bloemen waar al blaadjes af zijn, het schilderij dat nog net niet af is, het hoekje behang dat los laat, die stoel die net niet in het interieur past, het foutje in een patroon, het huis dat geen specifieke stijl heeft, lelijke sokken in heel mooie schoenen, het gekraak tijdens de muziek van een LP; de kracht van het imperfecte.

Zelf ben ik alles behalve perfect. Hoe hard ik ook probeer en hoe graag ik het ook zou willen, het gaat gewoon niet lukken om altijd alles goed te doen. Mijn kleine 'dingetjes', onhandigheidjes, trekjes zijn voldoende aanwezig. En ik weet dat ze er zijn en welke ze zijn. Maar inmiddels heb ik geleerd dat geen mens perfect is. Iedereen heeft een imperfectie, een dingetje. Het gaat er om of je er voor uit komt of niet. Als je dat niet doet, dan draag je een klein geheim in je hart. En een hart met een geheim gaat op den duur bloeden. Je kunt dus twee dingen doen; leven met een bloedend hart in de hoop je eigen perfectie hoog te houden, of je imperfectie ten toon spreiden en daardoor met een gezond hart rondlopen.

Want weet je? Als je je imperfectie, je foutje, je trekje, vertelt aan anderen, gaan anderen zich in jou herkennen. Mensen waarderen je er om. Omarmen je imperfectie. Gewoon, omdat het er mag zijn. Daarom hou ik ook zo van mijn werk. Tegen de tijd dat je ouder wordt, is het steeds moeilijker om die imperfecties verborgen te houden. In je kwetsbaarheid toon je ze toch, gewoon, omdat dat zo gebeurt, dat is de natuur. Als er continue zorg om je heen is, is het moeilijk om je 'dingetjes' verborgen te houden. Het letterlijke verschil tussen I'm perfect en Imperfect is maar heel klein, zo zou het figuurlijk ook moeten zijn. Al is het de spleet tussen je tanden, de rimpels in je gezicht, de sokken met elastieken, de leren handschoenen aan in bed, de kussentjes op je hoofd, ze blijven niet geheim.

En juist dát is zo mooi. Dat je die kleine dingetjes ziet, dat je daarvan gaat houden. Dat iemand niet meer hoeft te vragen om die handschoenen in bed, maar dat je er al mee klaar staat. Dat je mee weet te denken in de wens en behoefte van de cliënt, zonder er tegen in te gaan, hoe meer 'dingetjes' of kleine imperfecties, hoe leuker.

Toon je imperfecties, vroeg of laat komen we ze toch wel te weten! Mensen met imperfecties zijn juist perfect, je kunt immers niet zonder ze. En dat is dan weer mooi.

Levensvragen

Ik had hem al een tijdje geleend, maar ik kreeg hem afgelopen maandag er nu ook één voor mijzelf; De Landkaart van Mentaal Welbevinden. Deze landkaart is door Vilans ontwikkelt en is ingedeeld in de domeinen van het zorgleefplan. Afgelopen jaar heb ik er al eens dankbaar gebruik van gemaakt. Wat een prachtig instrument om met cliënten in gesprek te gaan!

Afgelopen dagen heb ik regelmatig op de landkaart gekeken. Omdat ik er eindeloos in kan verdwalen. Heerlijk vind ik het. De afgelopen dagen was ik met de ondernemingsraad weg voor cursusdagen en we bespraken hierin wat je motto is, wat is nou eigenlijk hoe jij je leven leidt? Ik kan daar heel kort antwoord op geven: "Gewoon doen". Als je iets wilt, moet je het gewoon doen. Als je een opleiding wil doen, doe het dan, als je je werk niet leuk vind, zoek dan ander werk en als je iets wilt moet je er gewoon voor gaan. Net als wanneer je een situatie niet aan staat, ga dan niet lopen klagen, maar probeer de situatie te veranderen. De eerste verandering ben je zelf en daar gaat het om. Wil je iets veranderen? Dan moet je dat gewoon doen!

Afgelopen week was ik aan het werk en ik kreeg van één van de cliënten het herhaaldelijk verzoek dat hij dood wilde. Ik ging even met hem in gesprek en probeerde er achter te komen waar het vandaan komt, en ik begrijp hem heel goed hoor. Hij heeft zó veel in moeten leveren in de afgelopen twee jaar, dat ik kan begrijpen dat zijn leven geen meerwaarde meer heeft. Hij vroeg mij herhaaldelijk "Wat heeft mijn leven nog voor zin". Een typisch geval van een levensvraag. Wat heeft het leven voor zin? Waarom doen we de dingen die we doen? Wat is je drijfveer in je leven? Waarom loopt mijn leven zoals het nu gaat?

Levensvragen hebben we allemaal. De vraag is hoe je er mee om gaat. Ik heb ook mijn levensvragen. Want waarom roep ik altijd maar "Gewoon doen", en waarom liggen mijn dromen, wensen en verlangens zo dicht bij mijn ambities en waarom is dat zo?
Op levensvragen krijgen we echter vaak geen antwoord. Het is zoals het is, en het is helemaal niet erg om er over na te denken. Zo lang je het ook maar weer even kunt parkeren in je achterhoofd.

Na mijn gesprekje met deze cliënt zet ik nog een bakje koffie voor hem, schenk een beker melk vol, doe hem in de pyama en dek hem toe met een plaid. Ik vraag hem of ik verder nog wat voor hem kan doen en het enige wat hij zegt is "Nee, je hebt mij goed geholpen. Maar ik zou willen dat je niet langer 's avonds op de fiets naar huis gaat. Veel te gevaarlijk bij de weg." Wanneer ik in lach schiet en met een gevat antwoord aangeef dat hij mij toch niet tegen kan houden, lacht hij. En daarmee weet ik dat ik zijn levensvraag voor nu even geparkeerd heb. Wetende dat hij hem morgen aan een ander zal stellen....

.... Waarschijnlijk tot zijn levensvraag beantwoord wordt met zijn wens om op reis te gaan naar een volgende bestemming.

Klein geluk

Vandaag is het de eerste van december. De eerste dag van de laatste maand van het jaar. Dat moment grijp ik even aan om achterom te kijken naar wat 2014 tot nu toe geweest is. Niet te geloven wat een verschil één jaar kan maken! Het was tot nu toe al een fantastisch jaar, dus laat die laatste maand maar komen. Want in 2014:

Heb ik geweldige weekendjes Limburg gehad, heel fijne meetings gehad met Anneke, Inge en Goedzooi, stond ik in de Viva, heb ik een interview op tv mogen doen, een heel geslaagde NL Doet en Ontmoet dag georganiseerd, genomineerd voor de meer dan handen awards, heb ik een geweldig intensive program gehad, mocht ik een presentatie geven bij de opening van de dementheek, Pinkpop met Stromae en Metallica, heb ik mijn propedeuse gehaald, een nieuwe werkplek gekregen, concerten van Dotan en Blaudzun, werd er een workshopdag georganiseerd in Zwolle nav het tv-interview en mocht ik er zelf spreken en tot slot mag ik ook nog een eigen onderneming starten.

Maar weet je? Het gaat niet alleen om deze fantastische dingen! Ik beleefde heel kleine momentjes, waar ik minstens net zo gelukkig van word als ik er aan terug denk. Een bewoonster met dementie die mijn naam weet te onthouden, in de trein zitten in het zonnetje met het wuivende gras, een kopje koffie drinken met mijn moeder in de achtertuin in de zomer, de vele gezellige momentjes op de bank met vriendinnen, een kaartje op de mat krijgen, een kusje voor het slapen gaan van bewoners, op zaterdag met collega's een zelfgemaakt plakje cake in het werkweekend bij de koffie, een app-je krijgen met lieve berichtjes, dubsmash filmpjes maken en daar de slappe lach om hebben, op de fiets tussen de weilanden met de ondergaande zon op de achtergrond, gezellig samen eten, gesprekken buiten onder de sterrenhemel, in de tuin met blote voeten bij een vuurtje.

Afgelopen zondag was ik aan het werk, een van de bewoners speelde in de grote zaal op het orgel, stilletjes keek ik even toe en zag er een andere bewoonster bij staan. Zij stond in alle rust met open mond te kijken en was ontroerd door het spel wat hij speelde. Toen hij eindigde bedankte zij hem en zei dat ze het prachtig vond en gaf hem een hand. Dat kleine gebaar, dat momentje, dat deed al het andere even vergeten. Dat was goud.

 

2015... Kom maar op!